Vượt qua nhiều rào cản về chiều cao và độ sâu, UAV và ROV đang khẳng định vai trò quan trọng trong giám sát công nghiệp, giúp mở rộng khả năng tiếp cận các không gian khó kiểm soát, đồng thời góp phần nâng cao an toàn vận hành, tối ưu chi phí và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý hạ tầng, môi trường và sản xuất.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, sáng ngày 19/12, Trung tâm Thông tin, Thống kê và Ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ (CISAST) - Sở Khoa học và Công nghệ TP. HCM phối hợp cùng Công ty TNHH AONIC Việt Nam tổ chức hội thảo “Ứng dụng công nghệ UAV và ROV trong giám sát công nghiệp” theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Tham dự có bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, đại diện phòng chuyên môn, đơn vị trực thuộc Sở cùng đại diện các sở, ban, ngành và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dầu khí, điện lực, khảo sát thủy lợi và quản lý môi trường.
UAV và ROV mở rộng năng lực quản lý hạ tầng, môi trường và an toàn công nghiệp
Khi quy mô hạ tầng và hoạt động sản xuất ngày càng mở rộng, nhiều công trình kỹ thuật lại nằm ở vị trí khó tiếp cận, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao. Trong khi đó, các phương thức kiểm tra thủ công truyền thống thường tốn nhiều thời gian, chi phí và khó đáp ứng yêu cầu giám sát liên tục cũng như phát hiện sớm rủi ro trong bối cảnh hạ tầng ngày càng phức tạp.
Từ thực tế này, nhu cầu ứng dụng các giải pháp giám sát hiện đại, cho phép tiếp cận từ xa, thu thập dữ liệu kịp thời và hạn chế tối đa sự can thiệp trực tiếp của con người vào môi trường nguy hiểm ngày càng trở nên cấp thiết. Trong dòng chảy chuyển đổi số, thiết bị bay không người lái (UAV - drone) và robot lặn công nghiệp (ROV) được xem là những công cụ phù hợp, từng bước thay đổi cách thức giám sát, quản lý hạ tầng và bảo vệ môi trường trong nhiều lĩnh vực công nghiệp.
Thiết bị bay không người lái (UAV - drone) đang từng bước thay đổi cách thức giám sát, quản lý hạ tầng và bảo vệ môi trường trong nhiều lĩnh vực công nghiệp
Theo ông Võ Duy Quý - Giám đốc Công ty TNHH AONIC Việt Nam, UAV hiện đã được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như an toàn công cộng, năng lượng, điện lực, dầu khí, khảo sát, xây dựng, nông nghiệp và quản lý môi trường. Nhờ khả năng hoạt động linh hoạt tại các khu vực có địa hình phức tạp, độ cao lớn hoặc môi trường độc hại, UAV giúp rút ngắn thời gian tiếp cận, nâng cao mức độ an toàn và hiệu quả so với các phương pháp kiểm tra truyền thống.
Ông Võ Duy Quý - Giám đốc Công ty TNHH AONIC Việt Nam trình bày tại hội thảo
Theo ông Quý, các dòng drone công nghiệp thế hệ mới được tích hợp đồng bộ nhiều công nghệ như camera độ phân giải cao, camera nhiệt, cảm biến đa quang phổ, LiDAR và hệ thống định vị RTK chính xác cao. Sự kết hợp này cho phép UAV không chỉ ghi nhận hình ảnh mà còn phân tích, đánh giá hiện trạng công trình, phục vụ hiệu quả cho các nhiệm vụ kiểm tra đường dây điện, trạm biến áp, giàn khoan, bồn chứa dầu khí; khảo sát địa hình, lập bản đồ số 2D/3D và giám sát an toàn khu vực công nghiệp. Khi được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), UAV còn có khả năng tự động nhận diện đối tượng, phát hiện bất thường và phát cảnh báo sớm theo thời gian thực, hỗ trợ công tác điều hành và ra quyết định nhanh trong các tình huống khẩn cấp.
UAV - drone giúp rút ngắn thời gian tiếp cận, nâng cao mức độ an toàn và hiệu quả so với các phương pháp kiểm tra truyền thống
Bên cạnh giám sát trên không, robot lặn công nghiệp (ROV) cũng đang mở ra hướng tiếp cận hiệu quả cho việc kiểm tra và quản lý các công trình dưới nước. Thực tế cho thấy, nhiều hạng mục hạ tầng quan trọng như đập thủy lợi, cảng biển, thân tàu, đường ống ngầm hay trụ cầu đều nằm trong môi trường nước sâu, tiềm ẩn rủi ro cao nếu con người trực tiếp tiếp cận.
Để giải quyết bài toán này, ROV được thiết kế với khả năng hoạt động ổn định ở độ sâu lớn, tích hợp camera 4K góc rộng, đèn chiếu sáng công suất cao, sonar và các cảm biến chuyên dụng phục vụ kiểm tra kỹ thuật, đánh giá ăn mòn hoặc lấy mẫu môi trường. Nhờ đó, ROV giúp thu thập dữ liệu trực quan, chính xác trong điều kiện làm việc khắc nghiệt, đồng thời giảm đáng kể rủi ro cho con người và tối ưu chi phí vận hành.
Robot lặn công nghiệp (ROV) đang mở ra hướng tiếp cận hiệu quả cho việc kiểm tra và quản lý các công trình
dưới nước
Không chỉ dừng lại ở kiểm tra kỹ thuật, ROV còn đóng vai trò quan trọng trong công tác quản lý hạ tầng và môi trường thông qua việc theo dõi chất lượng nước, phát hiện sớm dấu hiệu hư hỏng kết cấu và hỗ trợ bảo trì dự phòng, góp phần kéo dài tuổi thọ công trình và hạn chế nguy cơ sự cố.
Một điểm chung của các giải pháp UAV và ROV hiện nay là sự kết hợp chặt chẽ giữa thiết bị phần cứng và hệ sinh thái phần mềm thông minh. Các nền tảng quản lý, lập kế hoạch nhiệm vụ và xử lý dữ liệu cho phép theo dõi toàn bộ quy trình từ thu thập, phân tích đến tổng hợp báo cáo, giúp nâng cao hiệu quả giám sát và ra quyết định.
Trong bối cảnh yêu cầu về chuyển đổi số, phát triển bền vững và quản lý thông minh ngày càng gia tăng, UAV và ROV không còn chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang dần trở thành thành phần quan trọng trong hệ sinh thái công nghệ của doanh nghiệp và cơ quan quản lý, góp phần định hình phương thức giám sát công nghiệp hiện đại trong tương lai.
Đồng hành cùng doanh nghiệp thúc đẩy ứng dụng UAV, ROV trong giám sát công nghiệp
Phát biểu tại hội thảo, bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM cho biết, Sở KH&CN mong muốn hướng đến việc xây dựng một chương trình đồng hành dài hạn, thực chất với cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ UAV và ROV vào thực tiễn quản lý, giám sát công nghiệp của Thành phố. Theo bà, những chia sẻ từ thực tiễn nghiên cứu, sản xuất và triển khai ứng dụng sẽ giúp cơ quan quản lý có thêm cơ sở để đánh giá tính khả thi, hoàn thiện chính sách và xây dựng lộ trình phát triển phù hợp cho lĩnh vực công nghệ không người lái.
Trên tinh thần đồng hành cùng doanh nghiệp, Phó Giám đốc Sở nhấn mạnh, trong thời gian tới Sở KH&CN sẽ tập trung vào vai trò kết nối nhu cầu thực tiễn của các ngành, lĩnh vực với các giải pháp công nghệ phù hợp; khuyến khích làm chủ và nội địa hóa công nghệ; thúc đẩy hoạt động thử nghiệm, chuẩn hóa quy trình, từng bước nhân rộng các mô hình ứng dụng hiệu quả, đồng thời nghiên cứu, đề xuất các cơ chế hỗ trợ phù hợp với quy định pháp luật và điều kiện thực tiễn của Thành phố.
Bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân - Phó Giám đốc Sở KH&CN phát biểu, trao đổi tại hội thảo
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về những thách thức trong quá trình triển khai tại Việt Nam, từ bài toán chi phí đầu tư ban đầu, yêu cầu kỹ thuật, nhân lực, đến khả năng kết nối dữ liệu và cơ chế phối hợp giữa các bên liên quan. Nhiều ý kiến nhấn mạnh, hiệu quả ứng dụng chỉ có thể đạt được khi hình thành được mô hình hợp tác chặt chẽ giữa đơn vị sử dụng, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan quản lý.
Giải đáp các nội dung được quan tâm, ông Võ Duy Quý cho biết chi phí đầu tư cho UAV và ROV hiện nay đã giảm đáng kể, trong khi năng lực công nghệ không ngừng được nâng cao. Theo ông, thách thức lớn hiện nay không nằm ở thiết bị mà ở việc chuẩn hóa quy trình vận hành và xây dựng đội ngũ nhân lực đủ năng lực khai thác hiệu quả công nghệ. Việc tích hợp UAV và ROV với các nền tảng số và trí tuệ nhân tạo sẽ giúp tự động hóa giám sát, phát hiện sớm rủi ro và hỗ trợ ra quyết định kịp thời. Ông Quý khẳng định doanh nghiệp cam kết sẵn sàng chuyển giao công nghệ, hỗ trợ tư vấn kỹ thuật và đồng hành lâu dài cùng các đơn vị trong suốt quá trình triển khai và vận hành thực tế, nhằm bảo đảm việc ứng dụng UAV và ROV được triển khai ứng dụng vào thực tiễn một cách hiệu quả và lâu dài.
Phó Giám đốc Sở KH&CN mong muốn xây dựng chương trình đồng hành dài hạn, thực chất với cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong thực tiễn
Khép lại hội thảo, các ý kiến đều thống nhất rằng UAV và ROV đang từng bước trở thành giải pháp quan trọng trong công tác giám sát công nghiệp, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và quản lý thông minh. Thông qua hội thảo, CISAST mong muốn tiếp tục phát huy vai trò kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và các đơn vị sử dụng, qua đó thúc đẩy ứng dụng hiệu quả các giải pháp UAV, ROV vào thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực quản lý, bảo đảm an toàn và phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của Thành phố.
Techport.vn